Vorming
5000 jaar geleden vormden zich zandduinen in de Noordzee en zo de contouren van wat nu Noord-Holland is. Deze duinenrij bood de natuur de gelegenheid om daarachter een enorme ‘deken van veen’ te vormen. Door dit veengebied, dat toen 2 meter boven de zeespiegel lag, liepen vele riviertjes. Deze waterden aanvankelijk op een natuurlijke wijze af op de Noordzee en later op het Aelmere. Het Zwet, waarlangs Schermerhorn is gebouwd, is nog één van die riviertjes.

platte grond 5000jaar geleden platte grond 2000jaar geleden platte grond 1350jaar geleden

Ontginning
Door toename van de bevolking in de duingebieden nam ook de behoefte aan landbouwgrond toe. Vanaf ca. 975 na Chr. trokken boeren en monniken het veengebied in en werd actief het veengebied ontwaterd. Gevolg hiervan was, dat het veen inklonk en oxideerde. Zo rond het jaar 1200 werden al de eerste dijkjes opgeworpen om het bouwland te beschermen tegen het zoute zeewater dat bij vloed het land dreigde te overstromen.  

Grote binnenmeren ontstaan
Door een combinatie van het voortdurend ontwateren van het veen, een stijging van de zeespiegel en zware stormen ontwikkelden de veenriviertjes zich tot rivieren en nog later tot de grote meren als de Beemster en het Schermeer.

Eilandspolder
Tussen de Beemster en het Schermeer in lag het hoog gelegen land van het Schermer Eylandt. Dit eiland kwam op enig moment onder zeeniveau te liggen en moest worden bedijkt. Het Eylandt veranderde in een polder en werd door molens bemalen. Molen De Havik is daarvan de enige overgebleven complete poldermolen.

hooien-in-de-eilandspolderBewoonde eilandjes
Het is nauwelijks voor te stellen dat de Eilandspolder door de eeuwen heen bewoond is geweest. Op vele eilandjes stond wel een huisje. Veelal van hout maar er zijn ook stenen funderingen gevonden.

Uiteindelijk verloor de mens de strijd tegen de natuur en ontvolkte de polder. Wat overbleef was de kleinschalige tuinbouw bij Schermerhorn en Graft- de Rijp. Op een aantal eilandjes werd en wordt nog vee geweid.


Natura 2000

Waar de mens vertrok bloeide de flora en fauna op. De Eilandspolder veranderde in een prachtig veenweidegebied, dat bescherming geniet onder de Europese afspraken ‘Natura 2000’. Vooral de weidevogelstand heeft veel te lijden onder de verruiging, de groei van de populatie roofvogels en de laatste jaren vooral de vos. 

Toekomst
De veenlaag van de Eilandspolder is nog ca. 150 centimeter dik. Ieder jaar klinkt de polder met 1 centimeter in. Alles wordt in het werk gesteld om dit proces te vertragen. Maar eens…….

Educatiev varen in de Eilandspolder
Onze vrijwillige schippers willen u graag de Eilandspolder invaren en nog uitgebreider het verhaal vertellen. Ook van het dorpje dat ooit bij molen de Havik lag maar uiteindelijk ook de strijd tegen de natuurelementen moest opgeven.